พัฒนาการทางนิสัยของน้องยอร์ค พื้นฐานการแก้พฤติกรรมไม่พึงประสงค์ Options

[Luk Tan]

คำเตือน: บทความทุกบทความในเวปนี้ เป็นบทความที่ได้มีการรวมรวมข้อมูล แปล และเขียนโดย Luk Tan บทความทุกชิ้นเป็นลิขสิทธิ์ของ Luk Tan & Yorkie Gang Webboard ห้ามผู้ใดคัดลอก ทำซ้ำ หรือดัดแปลงบทความเพียงบางส่วนเพื่อให้มีการเข้าใจว่า ผู้คัดลอกบทความนั้นเป็นผู้เขียนขึ้นมาเอง โดยไม่ได้รับอนุญาติจากผู้เขียนบทความ

หากผู้อ่านมีความสนใจในบทความ และต้องการคัดลอกเพื่อไปเผยแพร่ในเวปอื่นๆ กรุณา copy link ของบทความพร้อมบทความของเวปนี้ ไปใส่ในเวปของท่าน เพื่อเป็นการให้ credit กับผู้เขียนบทความ ... ขอบคุณมากค่ะ

พี่เห็นคำถามที่น่าสนใจมากๆของน้องโปเต้ ซึ่งพี่คิดว่าคนที่เพิ่งจะเลี้ยงหมาใหม่ๆส่วนใหญ่มักจะมีปัญหาแบบน้องโปเต้ ...พี่ขออนุญาตมาตั้งเป็นกระทู้ใหม่ให้เลย เผื่อน้องๆที่เพิ่งจะเลี้ยงน้องหมาเป็นครั้งแรก จะได้ทราบถึงวิธีแก้ปัญหา และการอยู่ร่วมกับน้องหมาอย่างมีความสุข

คำถาม : พี่ลูกตาลค่ะ ช่วยแนะนำหรือมีวิธีการฝึกน้องยอร์ค ในการแก้ไขนิสัย ได้ไหมค่ะ คือ เวลาเรากินอะไร นี่ เค้ารู้นะว่าเป็นของกินได้ หรืออย่างขนมก็เหมือนกันค่ะ คือเลี้ยงเค้าแค่ตัวเดียว แต่เวลาจะให้อะไรเค้าจะทำเหมือนกลัวคนอื่นแย่ง บางที พอได้ของกินจะหันหลังให้เราเลย แล้วกินเร็วมาก กลืนเลย ถ้ากินแบบไม่เคี้ยวบ่อยจะเป็นอะไรไหมค่ะ และเวลาถ้าให้ไม่ทันใจ จะเห่า ร้อง เสียงดัง แล้วทำเหมือนไม่พอใจ แล้วเวลาของหล่นลงพื้น ซึ้งบางครั้งไม่ใช่ของกิน หละเราจะทำยังไงค่ะ.เพราะเค้าไม่ฟังเราเลย บางทีอยากจะตีหรือด่าแรงๆๆ ค่ะ แต่พอดีเลี้ยงในคอนโดค่ะ กลัวเค้าร้องดัง ก้อจะไม่ตี แล้วพี่ลูกตาลก้อเคยบอกเอาไว้ว่าไม่ให้ตีเพราะ นิสัยเค้าจะเปลี่ยนไป

[Luk Tan]

ก่อนจะพูดถึงวิธีฝึก ต้องขอพูดเรื่องนี้ก่อนนะจ๊ะ ..... เรื่องความคาดหวัง

พี่ว่ามีหลายๆคนนะคะ โดยเฉพาะคนที่ไม่เคยเลี้ยงน้องหมามาก่อน ที่ตอนซื้อยอร์คมาเลี้ยงก็เพราะชอบในความน่ารัก เวลาเราเลี้ยงเค้า ด้วยความที่เรารักเค้ามาก เราก็คิดว่าเค้าเหมือนเด็กคนนึง ...พอเราคิดว่าเค้าเป็นเด็ก (เป็นคน) เราจะมีความคาดหวังแระว่า เค้าจะต้องเข้าใจในสิ่งที่เราพูด เค้าจะต้องมีพฤติกรรมที่เราอยากให้เค้าเป็น เค้าจะต้องเข้าใจในความคิดของเรา ซึ่งตรงนี้แหละ คือความคาดหวังที่เราสร้างขึ้นมา โดยไม่นึกถึงธรรมชาติในความเป็นสุนัขของเค้า พอเค้าทำไม่ได้อย่างที่เราคาดหวัง เราก็จะโมโห อยากด่า อยากตี .... ก่อนที่จะเริ่มการฝึก พี่คิดว่า เราน่าจะต้องปรับความคิดของเราเสียใหม่ว่า น้องโปเต้ คือสุนัข ต่อให้รักเค้ามากขนาดไหน เค้าก็คือสุนัข เค้ามีสัญชาตญานของการเป็นสุนัข สมองเค้าไม่ได้ชาญฉลาดมากเหมือนคน ....ถ้าเราปรับความคิดในส่วนนี้ได้ น้องจะใจเย็นลง แล้วรู้จักที่จะให้อภัยเค้า ไม่โมโหเค้า เมื่อเค้าทำผิด หรือไม่ได้ดั่งใจเรา การใช้วิธการลงโทษในทางที่ผิด โดยเฉพาะกับลูกสุนัขนั้น จะทำให้มีผลต่ออุปนิสัยเค้าตามมา

[Luk Tan]

เรามาพูดกันถึงเรื่องพัฒนาการของลูกสุนัขกันก่อนนะคะ ..... ปกติแล้ว ลูกสุนัขจะเริ่มหย่านมเมื่ออายุได้ประมาณ 6-7 สัปดาห์ คนขายสุนัขส่วนใหญ่ พอเห็นว่าเริ่มหย่านมแล้วก็เริ่มเอาสุนัขออกจำหน่าย เราก็จะเห็นได้บ่อยมากว่าบางที ลูกยอร์คที่เอามาขายกันอายุอยู่แค่ประมาณ เดือนครึ่ง - 2 เดือนก็นำมาขายกันแระ โดยที่คนขายเหล่านั้น เค้าไม่ได้ให้ความสำคัญกับการเรียนรู้ขั้นพื้นฐานของลูกสุนัขที่จะได้รับการเรียนรู้จากแม่สุนัข และพี่น้องในครอกเดียวกัน ซึ่งบางครั้งก็ก่อให้เกิดนิสัยที่ไม่ดีตามมา เช่น การเล่น ... ลูกสุนัขบางตัวที่อยู่ร่วมกับแม่และพี่น้องน้อยเกินไป ก็จะไม่รู้วิธีการเล่น การกัดว่าแรงแค่ไหนถึงเรียกว่าเล่น การจัดอันดับว่าใครใหญ่ ตามนิสัยของสุนัขโดยทั่วไป...ถ้าจะให้ดี ควรให้ลูกสุนัขได้อยู่กับแม่สุนัขและพี่น้องจนถึงอายุ 3 เดือน ถึงค่อยมีการเปลี่ยนเจ้าของ เพราะช่วงอายุนี้เค้าจะได้รับการสอน การเรียนรู้ที่จะเป็นสุนัขที่ดีจากแม่สุนัขเป็นที่เรียบร้อย และมีความพร้อมทางด้านสมองที่จะได้รับการฝึกจากเจ้าของใหม่ต่อไป

สำหรับผู้เลี้ยงยอร์คที่ซื้อน้องยอร์คมาเลี้ยงด้วยวัยเพียงแค่ เดือนครึ่ง หรือสองเดือน ....ก็จะต้องมีความเข้าใจในพื้นฐานการพัฒนาการทางนิสัยของเค้าให้มาก มิเช่นนั้น เราอาจจะลงโทษเค้าผิดๆ เพียงเพราะความไม่เข้าใจในธรรมชาติในตัวเค้าก็เป็นได้

[Luk Tan]

พัฒนาการของลูกสุนัข


--------------------------------------------------------------------------------
ช่วงอายุ พัฒนาการทางร่างกายและนิสัย

แรกเกิด - 2 สัปดาห์ Neonatal Period จะเป็นช่วงที่ลูกสุนัขยังทำอะไรไม่เป็น ทุกอย่างจะขึ้นอยู่กับแม่สุนัข แต่ประสาทของการสัมผัส และรับรู้รสจะมีมาตั้งแต่แรกคลอด

2 - 4 สัปดาห์ Transitional Period ลูกสุนัขยังคงมีความผูกพันและได้รับอิทธิพลจากแม่สุนัขและพี่น้องร่วมครอก เริ่มที่จะลืมตา ฟันน้ำนมเริ่มขึ้น ประสาทในการดมและการฟังเริ่มได้รับการพัฒนา ลูกสุนัขจะเริ่มยืน เดิน แกว่งหาง เห่า พออายุได้สัก 4-5 สัปดาห์ ประสาทตาก็จะดีขึ้นจนสมบูรณ์

3 - 12 สัปดาห์ Socializing Period เป็นช่วงเวลาที่ลูกสุนัขจะต้องเรียนรู้มนการเข้าสังคม ทั้งของคนและสุนัขด้วยกัน ซึ่งอาจแบ่งเป็นช่วงๆ ได้ตามนี้

อายุ 3 - 5 สัปดาห์ เป็นช่วงแรกที่ลูกสุนัขต้องเรียนรู้กับโลกใหม่ของเค้า เค้าจะมีความกลัวต่อสิ่งแวดล้อมรอบๆตัวเค้า ไม่ว่าจะเป็นคน หรือสุนัขด้วยกัน หรือแม้กระทั่งการเล่น ก็ยังดูกลัวๆอยู่

อายุ 4 - 6 สัปดาห์ ลูกสุนัขจะเริ่มเรียนรู้การเป็นสุนัข จากการเล่นกับพี่น้องร่วมครอก

อายุ 5 - 7 สัปดาห์ ลูกสุนัขจะเริ่มมีความอยากรู้อยากเห็นมากขึ้น เริ่มกล้าที่จะเดินไปโน่นมานี่มากขึ้น รวมทั้งเริ่มเรียนรู้ที่จะมีปฏิสัมพันธ์กับคน ดังนั้นถ้าอยากให้ลูกสุนัขนั้นมีความคิดที่ดีเกี่ยวกับคน breeder จะต้องให้ความรัก ความอ่อนโยนต่อลูกสุนัข โดยไม่มีการดุด่าว่ากล่าว ไม่มีการฝึกใดๆในช่วงที่เค้าอสยุเท่านี้

อายุ 7 - 9 สัปดาห์ พัฒนาการทางด้านประสาททั้งหลายเริ่มสมบูรณ์เต็มที่ สามารถเริ่มฝึกลูกสุนัขในการขับถ่ายได้ หรือคำสั่งง่ายๆได้ เค้าจะเริ่มเรียนรู้ทีละน้อย

อายุ 8 - 10 สัปดาห์ ลูกสุนัขเริ่มกลับเข้าสู่ Fear Stage หรือ Stage ของความกลัวอีกครั้ง เค้าจะกลัวสิ่งแวดล้อมใหม่ๆ คนแปลกหน้า เมื่อลูกสุนัขมีความกลัวอยู่ในใจ เราก็จะต้องฝึกเค้าด้วยวิธี Positive training คือการให้รางวัล การชม ซึ่งจะช่วยลดความกลัวของเค้าลงไป หากเราไปดุด่าว่ากล่าว ความกลัวที่ลูกสุนัขมีอยู่แล้ว เค้าก็จะเปลี่ยนเป็นการป้องกันตัวเพื่อให้รอดพ้นจากความกลัวนั้น ก็จะกลายเป็นว่าลูกสุนัขจะเริ่มพัฒนาความก้าวร้าวขึ้นมาทีละน้อย ยิ่งเราดุด่า ทำร้ายทุบตีเค้ามากเท่าไหร่ พฤติกรรมเค้าก็จะเปลี่ยนไปมากเท่านั้น ลูกสุนัขบางตัว ที่มีนิสัยขี้ขลาดเป็นทุนเดิม การโดนตี โดนดุว่าแรงๆ ก็อาจทำให้กลายเป็นลูกสุนัขที่ขลาดกลัวต่อสิ่งแวดล้อม หรือลูกสุนัขบางตัวที่มีนิสัยต่อต้าน เค้าก็จะก้าวร้าวมากขึ้น เจ้าของทำท่ายกมือ ก็นึกว่าจะมาตี ก็เลยกระโจนกัดเข้าให้ ... ช่วงอายุเท่านี้จึงเป็นช่วงที่สำคัญในการฝึกมาก และพี่ก็อยากให้น้องที่เพื่องเลี้ยงน้องหมา เข้าใจถึงวิธีการฝึกในช่วงนี้ด้วยนะคะ

อายุ 9 - 12 สัปดาห์ ลูกสุนัขเริ่มให้ความสนใจกับคนมากขึ้น เป็นช่วงเริ่มแรกของอายุที่จะเริ่มฝึกคำสั่งพื้นฐานต่างๆ

3 - 6 เดือน Ranking Period ช่วงอายุเท่านี้ จะเป็นช่วงที่ลูกสุนัขเริ่มเปลี่ยนเจ้าของ เค้าจะเริ่มเรียนรู้ว่า เค้าหรือว่าใครใหญ่ที่สุดในบ้าน เค้าจะเริ่มจัดอันดับคนและสุนัขด้วยกัน ช่วงนี้เราต้องทำตัวให้เป็นจ่าฝูงของเค้า เพราะถ้าเราตามใจเค้ามาก เค้าก็จะนึกว่าเค้าใหญ่กว่าเรา ซึ่งก็อาจมีพฤติกรรมที่แสดงว่าเค้าใหญ่กว่าเราเช่น มายืนทำท่า xxx กับเราเป็นต้น......นอกจากนี้ลูกสุนัขจะเริ่มมีการผลัดฟัน เค้าจะรู้สึกคันฟัน ชอบแทะโน่นแทะนี่ ชอบมากัดเรา หรือกัดแทะเฟอร์นิเจอร์

4 เดือน ลูกสุนัขเข้าสู่ภาวะของความกลัวอีกครั้ง การฝึกยังคงต้องใช้การฝึกแบบ Positive Training เช่นเดิม

7 - 9 เดือน อาการคันฟัน ชอบแทะ ชอบกัด เริ่มลดน้อยลง ฟันแท้ขึ้นเต็ม ลูกสุนัขเริ่มเข้าสู่วัยรุ่น เริ่มมีนิสัยท้าทายคนมากขึ้น พยายามทำตัวเป็นใหญ่ บางทีก็ดื้อ เราก็ต้องพยายามท่จะทำตัวให้เป็นใหญ่กว่าเค้า

6- 18 เดือน เข้าสู่วัยรุ่น อุปนิสัยต่างๆเค้าจะเริ่มปรับให้เข้ากับคน และเพื่อนสุนัขที่อยู่ร่วมด้วย

[Luk Tan]

ตะนี้สำหรับน้องๆที่ไปซื้อลูกยอร์คมาเลี้ยงตั้งแต่อายุแค่เดือนกว่าๆ หรือสองเดือน ... ยิ่งเป็นผู้เลี้ยงมือใหม่ พี่ว่าน้องๆจะต้องปวดหัวกับพฤติกรรมของเค้า พี่จึงอยากให้น้องๆทำความเข้าใจในเรื่องพัฒนาการของลูกสุนัขให้มากๆ เพราะในช่วงวัยนี้ ประสาทสัมผัส รวมทั้งระบบการเรียนรู้ ของเค้ายังไม่พร้อมเต็มที่ ทำให้การจะไปฝึกอะไรเค้ามากๆในช่วงนี้ เค้าก็รับไม่ได้ หรืออาจจะรับได้เพียงแค่บางส่วน ทำให้บางที เค้าทำไม่ได้ อย่างที่เราต้องการ เราก็โกรธโดยที่ไม่นึกเลยว่า เป็นความผิดของเค้ารึเปล่า ลูกยอร์คในวัย 2 เดือน บางทีก็เปรียบเหมือนกับเด็กทารก ที่จู่ๆจะไปบอกว่า ห้ามถ่ายเลอะผ้าอ้อม ห้ามร้องเมื่อหิวนม.....มันก็เป็นไปไม่ได้ ขนาดคนที่มีสมองที่ดีกว่า ยังไม่สามารถทำได้ ดังนั้น สำหรับลูกสุนัข ถ้าเค้าจะทำผิดบ้าง ไม่ได้ดั่งใจเราบ้าง เราก็ต้องพร้อมที่จะเข้าใจเค้า และให้อภัยเค้า

=====================================================================

ตะนี้มาเข้าคำถามของน้องโปเต้นะคะ ว่าเราจะแก้นิสัยน้องยอร์คยังงัย เพราะเค้าชอบเห่าหรือร้องเสียงดังใส่เราเวลาเค้าต้องการอะไร .....อย่างที่พี่บอกนะจ๊ะว่า สุนัขโดยทั่วไป เค้าต้องเรียนรู้ว่าใครนั้นเป็นใหญ่ที่สุด เค้าจะมีบททดสอบมาให้เราเรื่อยๆ อย่างที่พี่เขียนบอกไว้ข้างบน ทีนี้ ถ้าน้องตามใจ และเอาใจโปเต้มาก โปเต้เห่าเสียงดังๆปุ๊ป น้องรีบให้ขนมทานทันที ...โปเต้ก็จะรู้แระ ว่า อ่อ...ต้องเห่าดังๆ สั่งแบบนี้ เดี๋ยวก็ได้ขนม เค้าก็จะทำพฤติกรรมแบบนี้ ซ็แล้วซ้ำอีก จนในที่สุด ติดเป็นนิสัย

มาถึงวิธีแก้นิสัย อย่างแรกเลย คือเราต้องทำตัวเราให้มีอำนาจเหนือกว่าเค้า อย่ายอมทำตามคำสั่งของน้องโปเต้ ...ถ้าน้องโปเต้เห่าจะเอาขนม น้องจะต้องนิ่งเฉยเอาไว้ แล้วออกคำสั่งว่า เงียบ ...ให้รอจนเค้าเงียบและทำตัวสงบดีแล้ว เราค่อยให้ขนมเค้า พอเค้าได้ขนมเราก็ชมเค้าว่า เด็กดี เค้าก็จะเริ่มเรียนรู้ละว่า ถ้าเค้าเห่าสั่ง เค้าจะไม่ได้ขนม แต่ถ้าเค้าอยู่เงียบๆสงบๆ เค้าจะได้ขนม เค้าก็จะมีการเปลี่ยนนิสัยของเค้าไปในทางที่ดีขึ้น ..... ที่สำคัญเราจะต้องไม่ประสาทเสียกับพฤติกรรมโวยวายของเค้านะจ๊ะ ยิ่งเราประสาทเสียกับเค้า เค้าก็จะไม่เข้าใจหน่ะจ่ะ เราต้องพยายามทำตัว ทำใจให้นิ่งๆเข้าไว้

ถ้าน้องอยากให้โปเต้ ทำตัวเด็กดีมากขึ้นกว่านี้ น้องอาจจะต้องสอนคำสั่งขั้นพื้นฐานให้เค้าหน่ะค่ะ อย่าง Cha-Cha เนี่ย พี่จะสอนเค้าว่าถ้าต้องการอะไร ให้ทำท่าหมอบ ทำตัวให้เรียบร้อย เวลาน้องเค้าอยากได้อะไร เค้าก็จะสะกิด แล้วหมอบลง ...แต่คำสั่งพวกนี้ ต้องใช้เวลาเรียนรู้นานพอสมควร โดยเฉพาะตอนนี้ โปเต้มีข้อจำกัดด้วยวัยของเค้า ที่ยังไม่เหมาะที่จะได้รับการฝึกอะไรมากมาย เพราะบางทีฝึกไปก็อาจจะยังไม่เข้าหัวเท่าไหร่ พี่ว่าที่น้องทำได้ ก็คือ พยายามสอนให้เค้าสงบ ไม่เห่าสั่งได้ แค่นี้ก็ดีแล้วค่ะ น้องต้องพยายามทำใจแข็งเวลาเค้าเห่าสั่งหน่อยนะคะ ทำบ่อยๆ แล้วเค้าจะเรียนรู้ได้เองจ่ะ

อีกคำถามที่น้องถามว่า พวกของหล่นพื้น ที่ไม่ใช่ของกิน แล้วเราจะทำยังงัยไม่ให้เค้าไปยุ่งกับของพวกนั้น ...... ตรงนี้ถ้าน้องอ่านคคห. ด้านบน ก็จะเข้าใจแล้วนะจ๊ะว่าเค้ากำลังเข้าสู่ช่วงในการเรียนรู้โลกภายนอก อันตรายจากการที่เค้าจะไปทานในสิ่งที่ไม่ควรทาน เราคงไปแก้ที่เค้าไม่ได้ แต่เราต้องป้องกันด้วยตัวของเราเอง เพราะเค้าไม่มีทางรู้หรอกจ่ะว่าอะไรทานได้ หรือไม่ได้ ดังนั้นพวกของตก หรืออะไรที่ทานไม่ได้ น้องจะต้องเป็นคนละเอียด คอยเก็บขึ้นให้หมด .....บางคนที่ปล่อยให้ลูกสุนัขอยู่บ้านคนเดียว การที่จะให้น้องเค้าอยู่บ้านได้อย่างปลอดภัย ให้เราลองลงไปคลานที่พื้นดูจ่ะ แล้วดูว่าอะไรที่เป็นสิ่งที่ลูกสุนัขกัดถึง เช่น สายไฟ เราปล่อยระโยงระยางมาให้น้องหมากัดได้รึเปล่า ถ้ามีของอะไรที่เราคิดว่าด้วยความที่เค้าตัวเล็กแบบนี้ สูงเท่านี้ เค้าจะไปกัดถึง เราก็ต้องหยิบออก สายไฟ ก็ไม่ควรเสียบปลั๊กเอาไว้ .....เพราะลูกสุนัขวัยนี้คือวัยของการเรียนรู้ ไปสอนเค้าเค้าก็ไม่รู้อ่ะจ่ะ

สำหรับลูกสุนัข วัยที่เค้าพร้อมที่จะรียนรู้ในการรับฟังคำสั่ง คือช่วงอายุ 3-4 เดือน ดังนั้นพอโปเต้อายุสัก 3 เดือนเราก็อาจจะเริ่มสอนคำสั่งพื้นฐาน เช่น นั่ง หยุด หมอบ คอย คำสั่งพื้นฐานเหล่านี้หน่ะจ่ะ จะช่วยน้องได้เยอะ เช่น เวลาเห็นเค้าทำท่าจะกินอะไรที่ตกตามพื้น เราอาจจะใช้คำสั่ง หยุด หรือ นิ่ง หรือ No ถ้าเราฝึกเค้าดีแล้ว เค้าก็จะหยุดตามที่เราสั่ง ซึ่งเอาไว้ถ้าน้องไม่ทราบวิธีการฝึก คำสั่งพื้นฐาน เอาไว้พี่จะสอนอีกทีนะคะ ........

ตอนนี้ ด้วยวัยของโปเต้ที่อายุแค่ 2 เดือน พี่ว่าน้องทำได้อย่างมาก ก็คือ การสอนที่จะบอกเค้าว่า เราเป็นนายเค้า เราใหญ่กว่าเค้า เค้าจะมาสั่งเราไม่ได้ ด้วยวิธีง่ายๆ คือ นิ่ง ไม่ต้องตอบสนองกับเสียงเห่าของเค้า รวมทั้งให้รางวัลเมื่อเค้าเริ่มสงบ ทำตัวดีขึ้น เท่านี้ก็จะเป็นการแก้ปัญหาที่น้องบอกมา ได้แล้วค่ะ
นอกนั้นก็คงต้องขอให้ใจเย็นๆ แล้วพยายามเข้าใจธรรมชาติของโปเต้ให้มากๆ พยายามฝึกด้วยวิธี positive training แล้วในที่สุดน้องโปเต้จะโตขึ้นด้วยพฤติกรรมที่ดีจ่ะ

[Sushikun]

มารออ่านด้วยคน สำหรับการฝึกขั้นพื้นฐานให้ลูก ๆ คะ เพราะทุกวันนี้ ฝึกยังไงก็ไม่เข้าหู กลัวจะสายไป เพราะหนูซูชิ ห้าเดือนแล้วง่า อิ ๆ

[Luk Tan]

การฝึกคำสั่งพื้นฐาน น้องจอยฝึกตามทู้นี้ได้เลยจ่ะ http://yorkiegang.invisionzone.com/index.php?showtopic=908